Dông lốc làm tốc mái một trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Ảnh: baolaocai.vn
Theo cơ quan khí tượng thủy văn, thời điểm chuyển mùa thường xuất hiện sự xung đột giữa khối không khí lạnh và khối không khí nóng ẩm từ biển, tạo điều kiện hình thành các hiện tượng cực đoan như dông, lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh. Quy luật này không mới, song cường độ và tần suất đang có xu hướng gia tăng, đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, bài bản hơn trong ứng phó.
Thực tế cho thấy, thiên tai ngày càng diễn ra nhanh, phạm vi hẹp nhưng mức độ thiệt hại lớn. Yêu cầu đặt ra đối với công tác dự báo, cảnh báo sớm vì thế ngày càng cao. Khi thông tin được truyền tải kịp thời, rõ ràng, người dân có điều kiện chủ động phòng tránh như gia cố nhà cửa, di dời tài sản, tạm dừng hoạt động ngoài trời, điều chỉnh phương án sản xuất.
Do đó, nâng cao năng lực dự báo, đồng thời đa dạng hóa kênh truyền tin từ chính quyền cơ sở đến các nền tảng thông tin hiện đại cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục.
Tại Thái Nguyên, 2 năm gần đây ghi nhận nhiều đợt mưa lớn kéo dài, gây ngập úng diện rộng, nhất là khu vực ven sông Cầu, sông Công và các vùng trũng thấp ở trung tâm tỉnh. Hàng chục nghìn ngôi nhà bị nước tràn vào, nhiều tuyến giao thông tê liệt trong nhiều ngày. Thiệt hại về tài sản ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh và đời sống dân sinh.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến chuyên gia và người dân đề xuất đẩy nhanh tiến độ Dự án xây dựng tuyến đê Hữu Cầu, đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống, nhằm giảm nguy cơ ngập lụt cho một số khu vực.
Công trình phòng, chống thiên tai giữ vai trò như một “lá chắn” bảo vệ khu dân cư, góp phần ổn định đời sống lâu dài, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, việc triển khai cần bảo đảm chất lượng, tiến độ, gắn với quy hoạch tổng thể về thoát nước, chỉnh trị dòng chảy và phát triển đô thị.
Trong điều kiện nguồn lực ngân sách còn hạn chế, việc ưu tiên bố trí vốn, tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, tăng cường giám sát thi công nhằm bảo đảm công trình thực hiện đúng thiết kế, đúng thời hạn có ý nghĩa quyết định. Mỗi mùa mưa trôi qua khi dự án chưa hoàn thành cũng đồng nghĩa rủi ro đối với người dân vẫn hiện hữu.
Chủ động ứng phó với thiên tai là trách nhiệm của các cơ quan quản lý, đồng thời cần sự tham gia tích cực của cộng đồng. Việc xây dựng phương án sơ tán, tổ chức tập huấn kỹ năng, trang bị kiến thức phòng tránh sét, gia cố mái nhà trước mùa mưa bão có thể triển khai ngay tại cơ sở. Khi được cung cấp đầy đủ thông tin và kỹ năng, người dân trở thành tuyến phòng ngừa quan trọng, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
