Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, công tác chỉ huy, điều hành và xử lý các tình huống thiên tai tại cơ sở được triển khai sát sao hơn, đặc biệt tại các địa bàn miền núi thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Tại thôn Háng Tày, xã Trạm Tấu, dù mới bước vào mùa mưa lũ nhưng nhiều điểm có nguy cơ sạt lở cao đã xuất hiện. Để bảo đảm an toàn cho người dân, anh Giàng A Khổng, Bí thư Chi bộ thôn Háng Tày, thường xuyên kiểm tra các điểm xung yếu, đồng thời đến từng hộ dân tuyên truyền, cảnh báo và hướng dẫn các biện pháp phòng tránh. Theo anh Giàng A Khổng, nhờ công tác tuyên truyền được duy trì thường xuyên nên người dân trong thôn đã nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động kiểm tra nơi ở mỗi khi có mưa lớn và kịp thời báo cho chính quyền địa phương khi phát hiện dấu hiệu bất thường để có biện pháp cảnh báo cho cộng đồng.

Trên địa bàn xã Trạm Tấu hiện có nhiều vị trí đã xảy ra sạt lở hoặc tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao. Một số điểm sạt lở taluy âm đã làm hư hỏng mặt đường và hộ lan, ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Trước tình hình đó, địa phương đã triển khai các biện pháp cảnh báo nguy hiểm, đồng thời thực hiện các giải pháp tạm thời nhằm hạn chế xói mòn khi xuất hiện mưa lớn kéo dài. Ông Bùi Hồng Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu cho biết, ngay từ đầu mùa mưa lũ, chính quyền xã đã thường xuyên cập nhật, truyền tải thông tin cảnh báo thiên tai đến người dân thông qua hệ thống truyền thanh, các cuộc họp thôn và các nhóm Zalo kết nối giữa xã với các thôn, bản. Đối với những khu vực có nguy cơ sạt lở cao, lực lượng ứng trực được bố trí sẵn sàng để kịp thời xử lý tình huống phát sinh. Tại các ngầm tràn và những tuyến giao thông có nguy cơ ngập úng hoặc sạt lở, lực lượng công an và quân đội được huy động thường trực để cảnh báo, phân luồng và hỗ trợ người dân khi cần thiết.

Bên cạnh nguy cơ sạt lở đất, thời tiết cực đoan còn gây ra nhiều thiệt hại do dông lốc. Từ đầu năm đến nay, xã Trạm Tấu ghi nhận hơn 400 hộ dân bị ảnh hưởng về nhà ở, trong đó có 200 hộ thuộc diện được hỗ trợ. Ngay sau các đợt thiên tai, địa phương đã bố trí khoảng 1,5 tỷ đồng cùng với nguồn nhân lực tại chỗ để hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, sớm ổn định cuộc sống. Trung tá Trần Đức Hợi, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Trạm Tấu cho biết, ngay từ đầu mùa mưa, đơn vị đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; đồng thời duy trì lực lượng dân quân tự vệ tuần tra, canh gác tại các điểm xung yếu, sẵn sàng tham gia cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra. Công tác kiểm tra, khoanh vùng và cắm biển cảnh báo tại các khu vực có nguy cơ sạt lở cũng được thực hiện thường xuyên nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh.

Phát huy phương châm "4 tại chỗ", các lực lượng xung kích tại cơ sở luôn sát cánh, giúp đỡ nhân dân sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm.

Tại xã Yên Thành, nguy cơ sạt lở đất và ngập úng trong mùa mưa lũ cũng luôn hiện hữu. Chính quyền địa phương đã tổ chức rà soát, đánh giá các khu vực có nguy cơ cao, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án ứng phó phù hợp với từng tình huống. Cùng với đó, địa phương phát huy vai trò của lực lượng quân đội, công an, các tổ chức xã hội và các nguồn lực hỗ trợ để kịp thời giúp người dân khắc phục hậu quả thiên tai. Phương châm “4 tại chỗ” được triển khai đến từng thôn, bản nhằm nâng cao khả năng ứng phó nhanh khi xảy ra sự cố. Ông Vũ Quốc Hiếu, Chủ tịch UBND xã Yên Thành cho biết địa phương đã rà soát mức độ an toàn và khả năng chống chịu của các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, viễn thông, điện lực; đồng thời duy trì công tác tuyên truyền thường xuyên tại 100% thôn trên địa bàn để người dân chấp hành nghiêm các quy định và khuyến cáo bảo đảm an toàn khi có cảnh báo thiên tai.

Thực tiễn tại Trạm Tấu và Yên Thành cho thấy việc phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần nâng cao hiệu quả chỉ huy, điều hành công tác phòng, chống thiên tai ngay từ cơ sở. Từ việc rà soát, xử lý các điểm xung yếu, gia cố công trình phòng chống thiên tai, tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng đến việc phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, các địa phương đang từng bước nâng cao năng lực ứng phó, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa. Việc chuẩn bị đầy đủ phương án, nhân lực và vật lực không chỉ góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra mà còn bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân trong mùa mưa lũ.