1.Sự cần thiết sửa đổi, bổ sung
- Ngày 09/11/2022 tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, trong đó đặt ra nhiệm vụ “tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế tổ chức thực hiện pháp luật nghiêm minh, hiệu quả, bảo đảm yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững”.
- Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó đặt ra nhiệm vụ “đổi mới tư duy, định hướng xây dựng pháp luật theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực phát triển” (Mục 2 Phần III của Nghị quyết).
- Ngày 25/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012.
- Ngày 16/6/2025, Quốc hội thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 quy định đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành 02 cấp, gồm có: tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh.
- Ngày 25/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thanh tra số 84/2025/QH15, trong đó quy định về tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ, thẩm quyền của thanh tra.
- Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 146/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, trong đó có Luật Đê điều và Luật Phòng, chống thiên tai.
2.Mục đích xây dựng
- Thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng, chống thiên tai, thủy lợi, đê điều; Luật Xử lý vi phạm hành chính \, Luật Phòng, chống thiên tai, Luật Đê điều, Luật Thủy lợi và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, các văn bản pháp luật khác có liên quan.
- Khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện Nghị định số 03/2022/NĐ-CP.
- Bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả trong xử phạt vi phạm hành chính, bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân theo quy định của Hiến pháp năm 2013.
- Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và các lực lượng thực thi pháp luật.
3.Nội dung cơ bản của Nghị định
a) Nội dung sửa đổi, bổ sung
- Sửa đổi, bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số tiền bằng với giá trị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái với quy định của pháp luật tại các khoản 1 Điều 4, khoản 4 Điều 9, khoản 4 Điều 11, khoản 9 Điều 24, khoản 4 Điều 26, khoản 11 Điều 27, khoản 3 Điều 28 Nghị định 03/2022/NĐ-CP.
- Bổ sung cụm từ “mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự” tại khoản 3, khoản 6 và khoản 9 Điều 27, khoản 1 Điều 28, khoản 1 Điều 32 Nghị định 03/2022/NĐ-CP.
- Sửa đổi, bổ sung tách hành vi, chia nhỏ, nâng mức phạt đối với một số hành vi xây dựng nhà ở, cầu, kè, nơi sản xuất và các công trình kiên cố khác không có giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự tại điểm b khoản 7 Điều 24 Nghị định số 03/2022/NĐ-CP.
- Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
- Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Kiểm ngư, Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Thanh tra Hàng hải Việt Nam, Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy.
- Bổ sung thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều.
b) Nội dung bãi bỏ
- Bãi bỏ Điều 7 Nghị định 03/2022/NĐ-CP quy định về thủ tục xử phạt đối với những hành vi đồng thời được quy định trong Bộ luật Hình sự.
- Bãi hình thức xử phạt bổ sung tịch thu tang vật vi phạm đối với các hành vi đổ chất thải, để vật liệu trong phạm vi bảo vệ đê điều, ở bãi sông, lòng sông.
- Bãi bỏ thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện tại khoản 2 Điều 38.
- Bãi bỏ thẩm quyền của cơ quan Thanh tra và Thủ trưởng cơ quan được giao chức năng thanh tra chuyên ngành phòng, chống thiên tai, thủy lợi, đê điều (Điều 39); thanh tra chuyên ngành tài nguyên và môi trường (Điều 45).
4. Hiệu lực thi hành: Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 10/7/2026.
Tài liệu tham khảo:
