Với tổng kinh phí đầu tư hơn 83,5 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương, tháng 10/2025, dự án kè bảo vệ đất sản xuất, khu dân cư và chỉnh trị dòng chảy từ bản Mường Pồn 1, 2 đến bản Tin Tốc, xã Mường Pồn được triển khai. Theo thiết kế, tuyến kè ảnh hưởng đến hơn 32.000m2 đất nông nghiệp của 145 hộ dân thuộc 4 bản: Tin Tốc, Lĩnh, Mường Pồn 1 và Mường Pồn 2.
Để đẩy nhanh tiến độ thi công, nhiều hộ dân đã tự nguyện hiến đất, sẵn sàng gác lại quyền lợi riêng vì lợi ích chung. Điều đó thể hiện tinh thần đồng thuận cao giữa chính quyền và nhân dân, góp phần tạo thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng.
Ông Lò Văn Yêu, bản Tin Tốc, xã Mường Pồn chia sẻ: Trước đây, mỗi mùa mưa đến, nước từ các khe suối dâng cao ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của nhiều hộ dân trong bản. Vì vậy, khi Nhà nước đầu tư xây dựng tuyến kè dọc suối nhằm bảo vệ khu dân cư, giảm nguy cơ sạt lở, xói mòn trong mùa mưa lũ, bà con đều đồng tình, sẵn sàng hiến đất để công trình sớm hoàn thành, bảo vệ lợi ích lâu dài cho cộng đồng.
Nhờ sự đồng thuận của người dân, đến nay công trình đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần ổn định dòng chảy, hạn chế sạt lở, đồng thời bảo vệ an toàn cho 90 hộ dân, 160ha đất lúa, 2,5ha nuôi trồng thủy sản cùng nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu vực. Công trình cũng góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, ổn định đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã Mường Pồn.
Thực tế cho thấy, sau những mất mát đau thương, người dân Mường Pồn ngày càng nâng cao ý thức trong việc bảo vệ tính mạng và tài sản. Tư duy ứng phó với thiên tai của người dân nơi đây đang dần chuyển từ “bị động” sang “chủ động phòng ngừa”.
Nếu như trước đây, khi xảy ra mưa lớn, nhiều người chỉ trú tạm và chờ nước rút thì nay, không còn tâm lý chủ quan, thụ động, bà con đã chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để có phương án ứng phó kịp thời. Không chỉ thay đổi về nhận thức, cách thức xây dựng nhà ở cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều hộ đã chủ động di dời khỏi khu vực ven suối, sườn dốc, những nơi tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đến sinh sống ở vị trí an toàn hơn.
Tại nhiều bản trên địa bàn xã Mường Pồn, công tác phòng, chống thiên tai theo hướng cộng đồng hóa được triển khai hiệu quả thông qua việc thành lập các tổ cảnh giới tại bản để ứng phó với các trường hợp khẩn cấp.
Ông Lường Văn Bình, Bí thư Chi bộ bản Lĩnh, xã Mường Pồn cho biết: Tổ cảnh giới của bản được thành lập với 14 thành viên. Mỗi người đảm nhận một nhiệm vụ cụ thể như theo dõi thời tiết, quan sát dòng chảy, kiểm tra các điểm có nguy cơ sạt lở, phát tín hiệu cảnh báo và hỗ trợ sơ tán người dân. Nhờ vậy, công tác phòng, chống thiên tai không còn là trách nhiệm riêng của chính quyền mà đã trở thành nhiệm vụ chung của cả cộng đồng.
Tư duy sản xuất của người dân thay đổi tích cực, hoạt động canh tác được điều chỉnh phù hợp hơn với điều kiện khí hậu và địa hình địa phương. Nhiều loại cây trồng mới có khả năng thích ứng tốt đã được đưa vào sản xuất, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai gây ra.
Theo lãnh đạo xã Mường Pồn, để nâng cao nhận thức của người dân trong công tác ứng phó với thiên tai, địa phương bám sát Kế hoạch số 1750/KH-UBND của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”, giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh.
Ông Nguyễn Văn Lương, Chủ tịch UBND xã Mường Pồn cho biết: Ngoài việc chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện - vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ, xã đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân. Nhiều hình thức truyền thông đa dạng được triển khai như tập huấn, hướng dẫn kỹ năng phòng ngừa và ứng phó với các loại hình thiên tai phổ biến, nhất là bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lũ, lũ quét, sạt lở đất… Qua đó từng bước hình thành văn hóa chủ động phòng ngừa thiên tai trong cộng đồng.
Đối với xã Mường Pồn nói riêng và các địa phương vùng cao trong tỉnh nói chung, thiên tai vẫn là nguy cơ thường trực, khó có thể lường trước. Thiên tai không thể tránh khỏi, nhưng thiệt hại do thiên tai có thể giảm đáng kể nếu ý thức phòng, chống của cộng đồng, người dân được nâng cao. Điều quan trọng nhất là mỗi người dân cần được tuyên truyền để hiểu rõ vai trò của mình. Khi mỗi người, mỗi gia đình đều chủ động, thì cả cộng đồng sẽ trở thành một “lá chắn” vững vàng trước mọi thử thách của thiên nhiên.
