Liên Châu là địa bàn đồng bằng trũng thấp, có tuyến đê Trung ương đi qua và hệ thống kênh mương tiêu thoát nước nội đồng đổ ra sông Hồng. Vì vậy, vào mùa mưa bão, địa phương thường xuyên phải đối mặt với áp lực tiêu úng và nguy cơ xảy ra sự cố đê điều. Thực tế ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 3 (Yagi) năm 2024 và các cơn bão số 5, 10, 11 năm 2025 gây ngập úng cục bộ trên địa bàn càng cho thấy yêu cầu phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, thay vì chỉ tập trung xử lý khi thiên tai đã xảy ra.

Trong phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026, xã Liên Châu đã cụ thể hóa các nhiệm vụ từ chỉ huy, điều hành đến tổ chức lực lượng và hiệp đồng xử lý tình huống. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự - phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn xã duy trì chế độ trực ban 24/24 giờ trong các đợt cao điểm; đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó tương ứng với từng cấp độ rủi ro thiên tai, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Hướng dẫn thực hành kỹ năng sơ cấp cứu cho lực lượng cứu hộ, cứu nạn tại cơ sở.

Ban Chỉ huy Quân sự xã duy trì một nửa quân số thường xuyên trực chỉ huy, đồng thời bố trí 2 đội dân quân cơ động sẵn sàng xuất kích 100% khi có tình huống. Lực lượng xung kích tại 38 thôn đã được huấn luyện thực hành các kỹ năng xử lý sự cố đê, kè, gia cố bờ bao và sơ tán người dân tại những khu vực trũng thấp, bảo đảm khả năng xử lý ngay từ những giờ đầu khi xảy ra sự cố.

Cùng với lực lượng, xã Liên Châu đã chủ động chuẩn bị vật tư, phương tiện và thiết bị phục vụ công tác hộ đê, cứu hộ, cứu nạn. Các nguồn lực dự phòng gồm khoảng 9.000 bao tải; 250 m³ cát, đá hộc và gạch vỡ; hơn 1.700 m² bạt chống sóng và gần 300 phao, áo phao. Để tăng khả năng cơ động trong tình huống khẩn cấp, địa phương đã ký hợp đồng nguyên tắc huy động 5 xe tải tự đổ, 5 máy xúc cùng các thiết bị cơ giới chuyên dụng. Các phương tiện này có thể được huy động để ứng cứu đê điều, xử lý sự cố và khơi thông dòng chảy khi cần thiết.

Việc chuẩn bị sẵn lực lượng, vật tư và phương tiện tại địa bàn giúp địa phương nâng cao khả năng xử lý tình huống ngay từ cơ sở, hạn chế phụ thuộc vào lực lượng chi viện khi thiên tai xảy ra trên diện rộng.

Phương châm “4 tại chỗ” tại Liên Châu không chỉ được triển khai ở cấp chính quyền mà còn được cụ thể hóa đến từng thôn, hộ dân. Tại thôn Thụ Ích 3, Chi bộ phân công đảng viên phụ trách các cụm liên gia; thường xuyên rà soát các hộ có nhà bán kiên cố, người cao tuổi, người neo đơn để xác định các trường hợp cần ưu tiên sơ tán khi xảy ra mưa bão lớn.

Người dân được vận động chủ động chuẩn bị phương tiện tại gia đình, đồng thời sẵn sàng phối hợp với các tổ xung kích của thôn tham gia ứng cứu đê điều, tiêu thoát nước và hỗ trợ cộng đồng khi có tình huống phát sinh.

Cách làm này góp phần đưa công tác phòng, chống thiên tai đến từng khu dân cư, phát huy vai trò của người dân với tư cách là chủ thể trực tiếp tham gia phòng ngừa và ứng phó thiên tai ngay tại địa bàn. Theo lãnh đạo UBND xã Liên Châu, quan điểm xuyên suốt của cấp ủy, chính quyền địa phương là không chủ quan, lơ là trước các diễn biến bất thường của thời tiết; tổ chức vận hành đồng bộ hệ thống chính trị theo phương châm “4 tại chỗ”, trong đó an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân được đặt lên hàng đầu.

Việc xây dựng kịch bản ứng phó cụ thể, chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện và phát huy vai trò của cộng đồng đang giúp Liên Châu từng bước nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai tại cơ sở, góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sản xuất và ổn định đời sống người dân.

Thực tiễn tại Liên Châu cho thấy, khi phương châm “chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện - vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ” được chuẩn bị thực chất và triển khai đến từng thôn, khu dân cư, khả năng chủ động phòng ngừa và xử lý các tình huống thiên tai tại cơ sở sẽ được nâng lên rõ rệt.