Hoạt động được triển khai trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường khả năng chống chịu rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu cho trẻ em thông qua lồng ghép giáo dục giảm thiểu rủi ro thiên tai tại Việt Nam”, với sự tham gia của khoảng 80 cán bộ làm công tác liên quan đến phòng, chống thiên tai tại cấp xã và cấp thôn. Các học viên đến từ 08 xã, phường thuộc tỉnh Cao Bằng.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến phát biểu khai mạc lớp tập huấn

Tăng cường năng lực cho tuyến đầu phòng, chống thiên tai

Phát biểu tại lớp tập huấn, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết, biến đổi khí hậu cùng với sự ấm lên toàn cầu đang khiến tình hình thiên tai trên thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng cả về tần suất và cường độ. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, trong khoảng 20 năm qua đã ghi nhận hơn 7.300 trận thiên tai lớn, gần gấp đôi so với giai đoạn trước.

Tại Việt Nam, những năm gần đây, thiên tai cũng diễn biến ngày càng phức tạp, bất thường, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và đời sống của người dân. Năm 2024, bão số 3 (Yagi) là một trong những sự kiện thiên tai đặc biệt nghiêm trọng, làm 345 người chết và mất tích, gần 400.000 nhà bị hư hỏng, thiệt hại ước tính trên 81.800 tỷ đồng. Năm 2025, thiên tai tiếp tục diễn biến bất thường, cực đoan và khó lường, với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông; tổng thiệt hại do thiên tai gây ra là trên 104.000 tỷ đồng.

Các đại biểu tham gia lớp tập huấn

Từ đầu năm 2026 đến nay, trên cả nước đã xảy ra 20 loại hình thiên tai. Nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan tiếp tục xuất hiện, trong đó có các đợt lốc, sét, mưa đá, nắng nóng trên diện rộng; mưa lớn tại khu vực miền núi phía Bắc gây lũ quét, sạt lở đất; cùng với đó là bão số 1 đổ bộ vào Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Thiên tai từ đầu năm đến nay đã làm 52 người chết, mất tích, 72 người bị thương và gây thiệt hại kinh tế ước khoảng 1.457 tỷ đồng.

Đối với Cao Bằng, là tỉnh miền núi phía Bắc thường xuyên chịu ảnh hưởng của các loại hình thiên tai như dông, lốc, sét, mưa đá, mưa lớn, lũ, ngập lụt và sạt lở đất, thiên tai diễn biến khá phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và cơ sở hạ tầng. Tính đến ngày 19/7/2026, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 09 đợt thiên tai, trong đó có 04 đợt lốc, sét, mưa đá và 04 đợt mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, với phạm vi ảnh hưởng trên toàn tỉnh. Đáng chú ý, đợt lốc, mưa đá từ ngày 29-31/3 đã gây thiệt hại lớn về nhà ở và sản xuất nông nghiệp, với tổng thiệt hại ước khoảng 194 tỷ đồng.

Trong tuần trước thời điểm tổ chức tập huấn, trên địa bàn tỉnh tiếp tục xuất hiện mưa dông, cục bộ có mưa lớn, kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Diễn biến này cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác chủ động phòng ngừa và ứng phó ngay từ cơ sở.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường năng lực cho lực lượng phòng, chống thiên tai tại cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo ông Nguyễn Văn Tiến, trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cấp cơ sở, đặc biệt là lực lượng cấp xã, ngày càng được khẳng định là tuyến đầu trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Do đó, nâng cao năng lực cho lực lượng này là một trong những giải pháp quan trọng để chủ động giảm thiểu rủi ro và thiệt hại do thiên tai gây ra.

Thực tiễn cho thấy, cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, việc nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai, truyền thông và ứng phó tại cộng đồng đã góp phần thay đổi tích cực nhận thức và kỹ năng ứng phó của người dân. Nhiều cá nhân, lực lượng tại cơ sở đã trở thành những điểm sáng trong công tác phòng, chống thiên tai, chủ động hành động để bảo vệ tính mạng người dân và trẻ em khi thiên tai xảy ra.

Trang bị kiến thức, kỹ năng ứng phó cho cán bộ cơ sở

Tại các lớp tập huấn, học viên được cập nhật thông tin về biến đổi khí hậu, các rủi ro thiên tai hiện hành và những phương pháp tiếp cận quản lý rủi ro thiên tai hiệu quả. Nội dung tập huấn đồng thời tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng thiết kế và thực hiện các giải pháp phòng, chống thiên tai, chuẩn bị ứng phó trong các tình huống thiên tai khẩn cấp, trong đó chú trọng đến trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương.

Thông qua chương trình, các học viên không chỉ được tiếp cận, cập nhật những kiến thức và phương pháp mới mà còn có cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong công tác phòng, chống thiên tai tại địa phương. Đây là những nội dung thiết thực, giúp cán bộ cơ sở từng bước nâng cao khả năng nhận diện rủi ro, chủ động chuẩn bị phương án và tổ chức ứng phó phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Đặc biệt, việc lồng ghép nội dung bảo vệ trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương trong quản lý rủi ro thiên tai có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là những nhóm thường chịu tác động lớn khi thiên tai xảy ra và cần được quan tâm trong toàn bộ quá trình từ phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó đến phục hồi.

Từ tập huấn đến hành động tại cộng đồng

Trong những năm qua, công tác phòng, chống thiên tai đã được triển khai theo phương châm “4 tại chỗ”, với sự chủ động của các cấp, các ngành và người dân. Việc nâng cao năng lực cho lực lượng tại cơ sở sẽ góp phần đưa các chủ trương, phương án phòng ngừa và ứng phó với thiên tai đến gần hơn với cộng đồng, nơi trực tiếp chịu tác động của thiên tai.

Lớp tập huấn cũng hướng tới việc hình thành và nhân rộng những lực lượng có kiến thức, kỹ năng và khả năng hành động kịp thời khi xảy ra thiên tai. Thực tế từ nhiều địa phương cho thấy, quyết định đúng và hành động kịp thời ngay tại cơ sở có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc bảo vệ tính mạng người dân, nhất là trong những tình huống lũ quét, sạt lở đất và các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra nhanh, khó dự báo.

Các đại biểu chụp ảnh tập thể tại lớp tập huấn

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai kỳ vọng sau chương trình, các học viên sẽ vận dụng hiệu quả những kiến thức, kinh nghiệm được chia sẻ vào thực tiễn địa phương, đồng thời tiếp tục chia sẻ thông tin, kiến thức với các lực lượng khác tại cơ sở, qua đó từng bước lan tỏa năng lực phòng ngừa và ứng phó với thiên tai trong cộng đồng.

Những học viên có kết quả học tập tốt có thể được huy động tham gia các khóa đào tạo, tập huấn về quản lý rủi ro thiên tai cấp cộng đồng trong khuôn khổ Dự án, góp phần tiếp tục xây dựng và nhân rộng những “điểm sáng” trong phòng ngừa, ứng phó với thiên tai tại cơ sở.

Thông qua hoạt động tại Cao Bằng, chương trình tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của việc nâng cao năng lực cho lực lượng phòng, chống thiên tai ở cơ sở, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa các cơ quan Việt Nam và UNICEF trong tăng cường khả năng chống chịu trước rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu bảo vệ tốt hơn tính mạng, sức khỏe và sự an toàn của trẻ em, các nhóm dễ bị tổn thương và cộng đồng.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai trân trọng ghi nhận sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản, UNICEF và sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng, đặc biệt là Chi cục Tài nguyên nước tỉnh Cao Bằng, trong tổ chức chương trình tập huấn.