Theo bản cập nhật mới nhất của WMO, xác suất El Niño xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 lên tới 80%, trong khi khả năng hiện tượng này kéo dài ít nhất đến tháng 11 vượt mức 90%. Phần lớn các mô hình dự báo khí hậu quốc tế đều nhận định El Niño lần này có khả năng đạt cường độ trung bình hoặc mạnh.
Cùng chung đánh giá, Trung tâm Dự báo Khí hậu Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết El Niño có 82% khả năng hình thành trong giai đoạn tháng 5 - 7/2026 và tới 96% khả năng duy trì sang mùa đông Bắc bán cầu 2026 - 2027.
Nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng cực đoan
El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường. Khi xảy ra, hiện tượng này có thể làm thay đổi đáng kể các mô hình nhiệt độ và lượng mưa trên phạm vi toàn cầu.
Trong cảnh báo đưa ra ngày 2/6, WMO cho biết quá trình nước biển ấm lên nhanh chóng tại Thái Bình Dương đang thúc đẩy El Niño phát triển. Tổ chức này dự báo phần lớn các khu vực trên thế giới sẽ ghi nhận nhiệt độ cao hơn trung bình trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026.
Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo nhận định thế giới cần chuẩn bị cho khả năng xuất hiện một đợt El Niño mạnh, làm gia tăng nguy cơ sóng nhiệt trên cả đất liền và đại dương.
Các chuyên gia khí hậu cũng cảnh báo tác động của El Niño năm 2026 có thể nghiêm trọng hơn các chu kỳ trước khi hiện tượng này xuất hiện trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu đã tăng khoảng 1,3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp do phát thải khí nhà kính. Sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu và El Niño có thể tạo ra các kỷ lục nhiệt độ mới trong năm 2026 và đặc biệt là năm 2027.
Một báo cáo của WMO công bố cuối tháng 5 cho thấy có tới 86% khả năng thế giới sẽ ghi nhận một năm nóng kỷ lục mới trong giai đoạn 2026 - 2030, trong đó El Niño được xem là một trong những yếu tố thúc đẩy quan trọng.
Gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và mất an ninh lương thực
Không chỉ gây nắng nóng cực đoan, El Niño còn làm biến động mạnh lượng mưa tại nhiều khu vực trên thế giới.
Theo cảnh báo của WMO được Reuters dẫn lại, hiện tượng này có thể làm gia tăng hạn hán tại Australia, Indonesia, nhiều khu vực Nam Á và Trung Mỹ. Trong khi đó, một số vùng thuộc Nam Mỹ và Bắc Mỹ có nguy cơ đối mặt với mưa lớn bất thường và lũ lụt.
Tại châu Á, nhiều chuyên gia lo ngại El Niño sẽ làm suy yếu mùa mưa gió mùa tại Ấn Độ - một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới. Sự suy giảm lượng mưa có thể ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp, nguồn nước và an ninh lương thực của khu vực.
WMO cũng cảnh báo El Niño có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu. Theo Reuters, hoạt động sản xuất cacao tại Ecuador và khu vực Tây Phi - những vùng cung cấp nguyên liệu quan trọng cho ngành thực phẩm thế giới - đang đối mặt với nhiều rủi ro do thời tiết cực đoan. Điều này có thể tiếp tục tạo áp lực lên giá lương thực trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao tại nhiều nền kinh tế.
Tại Đông Nam Á, các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp và thủy điện như Indonesia, Thái Lan, Philippines và Malaysia được đánh giá có nguy cơ chịu tác động mạnh bởi hạn hán, cháy rừng, thiếu nước và áp lực tăng giá lương thực trong những tháng cuối năm.
Việt Nam cần chủ động các kịch bản ứng phó
Đối với Việt Nam, El Niño không phải là hiện tượng xa lạ. Những đợt El Niño mạnh trong quá khứ, đặc biệt giai đoạn 1997 - 1998 và 2015 - 2016, từng gây ra hạn hán nghiêm trọng tại Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và tình trạng xâm nhập mặn lịch sử ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Mặc dù còn quá sớm để đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng của El Niño năm 2026 đối với Việt Nam, song các cảnh báo từ WMO và NOAA cho thấy các cơ quan quản lý cần theo dõi sát diễn biến khí hậu trong nửa cuối năm.
Các chuyên gia khí tượng khuyến nghị cần sớm xây dựng các kịch bản ứng phó với nguy cơ thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn; rà soát kế hoạch sản xuất nông nghiệp tại những khu vực dễ bị tổn thương; đồng thời tăng cường công tác dự báo khí tượng thủy văn nhằm hỗ trợ các địa phương chủ động phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, El Niño năm 2026 không chỉ là một hiện tượng thời tiết tự nhiên mà còn là phép thử đối với năng lực thích ứng của nhiều quốc gia. Những cảnh báo mới nhất từ WMO cho thấy thế giới cần chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho các cú sốc khí hậu có thể xảy ra trong thời gian tới.
