Ngày 28/10/2026, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Cục Khí tượng Thủy văn và Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup) tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai Chương trình “Tăng cường năng lực cảnh báo sớm và nâng cao năng lực ứng phó nhằm giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra tại Việt Nam” giai đoạn 2026–2030.

Tham dự Lễ ký kết có ông Lê Trọng Yên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Nguyễn Thượng Hiền, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai; ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn; ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup); đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường 5 tỉnh, thành phố cùng các chuyên gia, cơ quan, đơn vị liên quan.

Tại buổi lễ, đại diện ba bên đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai Chương trình nhằm tăng cường năng lực giám sát, dự báo, cảnh báo sớm thiên tai; nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo chính xác, kịp thời của cộng đồng; đồng thời nâng cao nhận thức, kỹ năng và khả năng chủ động phòng ngừa, ứng phó của chính quyền địa phương và người dân, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.

Tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực cảnh báo sớm và ứng phó thiên tai

Chương trình được triển khai trong 5 năm (2026–2030), tập trung vào ba nhóm hoạt động chính.

Thứ nhất, phát triển các công cụ, phần mềm và giải pháp công nghệ phục vụ giám sát, dự báo, cảnh báo sớm và ứng phó thiên tai. Trong đó, chú trọng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, nâng cấp hệ thống giám sát thiên tai, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu; phát triển các mô hình dự báo, cảnh báo lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất và xây dựng bản đồ số rủi ro thiên tai, phương án ứng phó tại các địa bàn thí điểm.

Thứ hai, hỗ trợ trang thiết bị, nâng cấp hạ tầng công nghệ, mạng lưới quan trắc khí tượng thủy văn, hệ thống giám sát, dự báo và cảnh báo; tăng cường trang thiết bị phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và ứng phó thiên tai tại Trung ương và địa phương.

Thứ ba, nâng cao năng lực ứng phó và hành động sớm của cộng đồng thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn, diễn tập, truyền thông và phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai; đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực cho chính quyền cấp xã, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và người dân tại các địa bàn có nguy cơ cao.

Trong giai đoạn 2026–2028, Chương trình tập trung tăng cường năng lực cho Cục Khí tượng Thủy văn, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai; đồng thời thí điểm các mô hình nâng cao năng lực phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại 5 tỉnh, thành phố gồm Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Đắk Lắk. Tổng kinh phí Quỹ Thiện Tâm dự kiến tài trợ cho giai đoạn này là 212 tỷ đồng. Giai đoạn 2029–2030, Chương trình tiếp tục hoàn thiện, mở rộng và nhân rộng các mô hình hiệu quả tại các địa phương khác.

Chuyển mạnh từ dự báo hiện tượng sang cảnh báo tác động, rủi ro

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ ký kết, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Cục Khí tượng Thủy văn, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai trong việc phối hợp cùng Quỹ Thiện Tâm xây dựng Chương trình. Thứ trưởng nhấn mạnh, việc ký kết Biên bản ghi nhớ có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và nguồn lực xã hội trong nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, tài sản và đời sống của Nhân dân.

Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, nhiều hiện tượng cực đoan xảy ra bất thường, gây khó khăn cho công tác dự báo và ứng phó. Bên cạnh đó, mạng lưới quan trắc tại một số khu vực còn thiếu, dữ liệu chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ; thông tin dự báo, cảnh báo về tác động cụ thể đến khu dân cư, hạ tầng và người dân còn hạn chế.

Trước những yêu cầu đặt ra, Thứ trưởng nhấn mạnh cần “chuyển mạnh từ dự báo hiện tượng sang cảnh báo tác động, rủi ro; từ cung cấp thông tin sang hỗ trợ hành động cụ thể”, bảo đảm thông tin cảnh báo không chỉ chính xác, kịp thời mà còn dễ hiểu, dễ tiếp cận, giúp chính quyền và người dân chủ động triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp.

Để Chương trình được triển khai hiệu quả, Thứ trưởng đề nghị tập trung thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ trưởng Lê Trọng Yên phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ. 

Trước hết, phát huy vai trò chuyên môn của hai Cục, hình thành chuỗi thông tin thống nhất từ giám sát, dự báo, cảnh báo đến đánh giá rủi ro và tổ chức ứng phó. Trong đó, Cục Khí tượng Thủy văn tập trung nâng cao chất lượng giám sát, dự báo, cảnh báo và kết nối dữ liệu; Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai gắn thông tin dự báo với đánh giá rủi ro, xây dựng phương án ứng phó và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến địa phương.

Đối với 5 địa phương tham gia thí điểm, Thứ trưởng đề nghị chủ động rà soát, đánh giá rủi ro, lựa chọn đúng địa bàn và nhu cầu ưu tiên; bảo đảm các giải pháp phù hợp với đặc điểm thiên tai của từng địa phương. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của chính quyền cấp cơ sở, bảo đảm người dân được trang bị kiến thức, kỹ năng và biết cách hành động khi nhận được thông tin cảnh báo.

Đồng thời, các bên cần xác định rõ trách nhiệm, tiến độ, sản phẩm và tiêu chí đánh giá, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững của nguồn lực đầu tư. Công tác đào tạo, diễn tập và nâng cao nhận thức cộng đồng cần được coi trọng ngang với đầu tư công nghệ, trang thiết bị, nhất là đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị sớm cụ thể hóa Biên bản ghi nhớ thành kế hoạch triển khai có trọng tâm, rõ trách nhiệm, rõ kết quả cần đạt được; bảo đảm sự tham gia thực chất của các địa phương, từ khâu xác định nhu cầu đến tổ chức thực hiện, đánh giá và duy trì kết quả.

Từ cứu trợ khẩn cấp đến chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm

Ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm 

Phát biểu tại Lễ ký kết, ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm, khẳng định Chương trình không chỉ đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong hoạt động thiện nguyện mà còn thể hiện sự chuyển hướng trong hành trình thực hiện sứ mệnh phụng sự cộng đồng của Quỹ Thiện Tâm nói riêng và Tập đoàn Vingroup nói chung.

Theo ông Lý Minh Tuấn, trong suốt 20 năm qua, Tập đoàn Vingroup thông qua Quỹ Thiện Tâm đã dành hàng nghìn tỷ đồng để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, góp phần khắc phục hậu quả, xây dựng và sửa chữa nhà ở, trường học, công trình dân sinh, đồng thời hỗ trợ các hệ thống quan trắc, cảnh báo thiên tai tại nhiều địa phương.

Từ thực tiễn triển khai các hoạt động cứu trợ, Quỹ nhận thấy bên cạnh việc hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, cần đầu tư nhiều hơn cho các giải pháp phòng ngừa, cảnh báo sớm và nâng cao năng lực tự bảo vệ của cộng đồng nhằm hạn chế những mất mát trước khi thiên tai xảy ra.

Giám đốc Quỹ Thiện Tâm nhấn mạnh, cứu trợ sau thiên tai là cần thiết, nhưng một cảnh báo đến đúng thời điểm có thể giúp người dân kịp thời sơ tán, bảo vệ tính mạng và tránh được những tổn thất không thể bù đắp. Việc chuyển hướng từ cứu trợ khẩn cấp sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm không thay thế hoạt động cứu trợ mà là sự mở rộng và nâng cao trách nhiệm của Quỹ đối với cộng đồng.

Đặc biệt, theo ông Lý Minh Tuấn, hiệu quả của hệ thống cảnh báo không chỉ nằm ở khả năng phát hiện nguy cơ sớm mà còn ở việc thông tin cảnh báo **đến đúng người, đúng thời điểm, qua những kênh dễ tiếp cận, bằng cách diễn đạt dễ hiểu để người dân có thể hành động kịp thời**.

Quỹ Thiện Tâm mong muốn Chương trình hợp tác được triển khai thực chất, đồng bộ, lấy tính mạng và sự bình an của người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả bảo vệ người dân làm thước đo; ưu tiên các địa bàn có nguy cơ thiên tai cao, các nhóm dân cư dễ bị tổn thương, đồng thời chú trọng tính bền vững, khả năng duy trì và nhân rộng các mô hình trong phạm vi toàn quốc.

Với nguồn kinh phí dự kiến tài trợ trước mắt là 212 tỷ đồng, Quỹ Thiện Tâm khẳng định cam kết đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc nâng cao năng lực phòng ngừa, cảnh báo sớm và ứng phó thiên tai, hướng tới sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo ra những giá trị thiết thực và bền vững cho cộng đồng.

Hướng tới xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động trước thiên tai

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Cục Khí tượng Thủy văn và Quỹ Thiện Tâm đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc huy động, kết nối nguồn lực xã hội với năng lực chuyên môn của các cơ quan quản lý nhà nước để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.

Thông qua việc kết hợp giữa công nghệ hiện đại, hệ thống dự báo, cảnh báo sớm với các giải pháp nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở, Chương trình hướng tới chuyển đổi từ ứng phó bị động sang phòng ngừa chủ động, từ tập trung khắc phục hậu quả sang giảm thiểu rủi ro trước khi thiên tai xảy ra.

Đây là hoạt động hợp tác thiết thực, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng, bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của người dân, hướng tới mục tiêu xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.