Xu hướng ấm lên hiện nay có ý nghĩa đặc biệt vì hầu hết nó rất có khả năng (xác suất lớn hơn 95%) là kết quả những hoạt động của con người kể từ giữa thế kỷ 20 và diễn ra với tốc độ chưa từng có trong nhiều thập kỷ và cả thiên niên kỷ vừa qua.
Các vệ tinh quay quanh trái đất và những tiến bộ công nghệ khác đã cho phép các nhà khoa học nhìn thấy bức tranh lớn, thu thập nhiều loại thông tin khác nhau về hành tinh của chúng ta và khí hậu trên phạm vi toàn cầu. Phần dữ liệu này, được thu thập trong nhiều năm, cho thấy các tín hiệu của việc khí hậu đang thay đổi.
Bản chất giữ nhiệt của carbon dioxide và các khí khác đã được chứng minh vào giữa thế kỷ 19 và khả năng ảnh hưởng đến sự truyền năng lượng hồng ngoại qua bầu khí quyển của chúng là cơ sở khoa học của nhiều thiết bị do NASA vận hành, vậy nên không nghi ngờ rằng mức tăng của khí nhà kính buộc Trái đất nóng lên để có thể đáp ứng được với mức tăng này.
Các lõi băng tan ra từ Greenland, Nam Cực và các sông băng cho thấy khí hậu Trái đất phản ứng với những thay đổi về mức khí nhà kính. Các bằng chứng cổ xưa cũng có thể được tìm thấy trong các vành đai cây, trầm tích đại dương, rạn san hô và các lớp đá trầm tích. Bằng chứng cổ xưa, hay còn gọi là cổ sinh vật học này cho thấy sự ấm lên hiện tại đang diễn ra nhanh hơn khoảng 10 lần so với tốc độ trung bình của sự ấm lên sau thời kỳ băng hà. Carbon dioxide từ hoạt động của con người đang tăng nhanh hơn 250 lần so với từ các nguồn tự nhiên sau kỷ băng hà cuối cùng.
Những dấu hiệu rõ ràng của sự thay đổi khí hậu nhanh chóng:
- Nhiệt độ toàn cầu tăng lên
Nhiệt độ bề mặt trung bình của hành tinh đã tăng khoảng 1,18 độ C kể từ cuối thế kỷ 19, một sự thay đổi chủ yếu do lượng khí thải carbon dioxide tăng lên trong bầu khí quyển và các hoạt động khác của con người. Phần lớn sự nóng lên xảy ra trong 40 năm qua, trong đó 7 năm gần đây là ấm nhất. Năm 2016 và 2020 được gắn với năm ấm nhất được ghi nhận.
- Đại dương ấm lên
Đại dương đã hấp thụ phần lớn lượng nhiệt gia tăng này, với 100 mét trên cùng của đại dương cho thấy sự ấm lên hơn 0,33 độ C kể từ năm 1969. Trái đất dự trữ 90% năng lượng thừa trong đại dương.
- Băng tan
Các tảng băng ở Greenland và Nam Cực đã giảm khối lượng. Dữ liệu từ Trung tâm thí nghiệm Phục hồi Trọng lực và Khí hậu của NASA cho thấy 279 tỷ tấn băng tan mỗi năm ở Greenland từ năm 1993 đến 2019, trong khi 148 tỷ tấn băng mỗi năm ở Nam Cực.
- Sự biến mất của các sông băng
Các sông băng đang biến mất hầu như ở khắp mọi nơi trên thế giới - bao gồm cả ở dãy Alpơ, Himalayas, Andes, Rockies, Alaska và Châu Phi
- Diện tích bị tuyết bao phủ giảm
Các vệ tinh quan sát cho thấy lượng tuyết phủ trong mùa xuân ở Bắc bán cầu đã giảm trong 5 thập kỷ qua và tuyết tan sớm hơn.
- Mực nước biển tăng lên
Mực nước biển toàn cầu đã tăng khoảng 20cm trong thế kỷ trước. Tuy nhiên, tỷ lệ tăng trong hai thập kỷ qua cao gần gấp đôi so với thế kỷ trước và vẫn đang tăng nhẹ hàng năm.
- Băng ở biển Bắc cực đang suy giảm
Cả phạm vi và độ dày của băng ở biển Bắc Cực đều giảm nhanh chóng trong vài thập kỷ qua
- Thời tiết cực đoan
Số lượng các sự kiện nhiệt độ cao kỷ lục ở Hoa Kỳ đang tăng lên, trong khi số lượng các sự kiện nhiệt độ thấp kỷ lục đang giảm, kể từ năm 1950. Hoa Kỳ cũng đã chứng kiến số lượng các sự kiện thiên tai gây mưa dữ dội ngày càng tăng.
- Biển bị acid hóa
Kể từ khi bắt đầu cuộc Cách mạng Công nghiệp, độ axit của nước bề mặt đại dương đã tăng khoảng 30%. Sự gia tăng này là kết quả của việc con người thải ra nhiều khí cacbonic hơn vào khí quyển và do đó bị hấp thụ nhiều hơn vào đại dương. Đại dương đã hấp thụ từ 20% đến 30% tổng lượng khí thải carbon dioxide do con người tạo ra trong những thập kỷ gần đây (7,2 đến 10,8 tỷ tấn mỗi năm)
Nguồn: NASA Climate
Vụ KHCN&HTQT tổng hợp
